Monumantoù istorel Gwened

Glad Gwened zo ennañ un tri-ugent bennak a savadurioù gwarezet evel monumantoù istorel.

---

Ar savadurioù gwarezet evel monumantoù istorel zo savadurioù a dalvez ar boan bout miret evit an holl, e-keñver an istor pe istor an arz.

Ar monumantoù a c’hell bout rummet evel monumant istorel, gant un diviz kemeret gant ministr ar Sevenadur.

Gellout a reont ivez bout enskrivet evel monumant istorel gant un diferad kemeret gant prefed ar Rannvro pa vez gant « ar savadur talvoudegezh a-walc’h da vout gwarezet, a-fet istor pe arz, ha pa ne vehe ket abeg a-walc’h d’e rummañ diouzhtu evel monumant istorel ».

Ar rummañ a c’hell bout graet ivez evit traezoù heloc’h (gloestroù o-unan pe savadurioù dre gefridi) zo gante un dalvoudegezh istorel.

 

E Gwened, tri-ugent savadur  - tri àrn-ugent anezhe zo perc’hennet gant ar Gêr  -  ha tri lec’hienn zo gwarezet evel monumantoù istorel, penn-da-benn pe darn anezhe, rummet pe enskrivet.

An Nor Brizon (XV^vet kantved) eo ar monumant rummet koshañ zo e Gwened (diferad rummañ ag an 2 a viz Mae 1912). An iliz Sant-Padern (XVIII^vet kantved) eo ar savadur diwezhañ zo bet gwarezet dre un diferad enskriviñ ag ar 26 a viz Gouere 2005 (astenn ar gwarez).

 

 

Ar glad relijiel

iliz-veur Sant-Pêr, plasenn Sant-Pêr  (Rum. MI : 1906) 

iliz Sant-Padern, straed ar Fetan (Ensk. MI : 1946 ha 2005)

chapel Sant-Iwan, plasenn Maurice Marchais (Ensk. MI : 1929)

chapel Itron-Varia ar Roc’hig, ar Roc’hig (Ensk. MI : 1929)

ancien portail de chapel gozh Sant-Gwenn, Sant-Gwenn (Ensk. MI : 1939)

chapel an Ursulinadezed, straed Thiers (Rum. MI : 1988)

kroaz-kalvar an iliz-veur (Ensk. MI : 1929)

kalvar ar Roc’hig (Ensk. MI : 1929)

 

Glad an difennoù

An darn vrasañ ag ar ramparzhioù (tourioù, bastionoù ha kourtinoù) zo bet gwarezet etre 1912 (Dor Brizon) ha 1958 (bastion Gregenig, tour Sant-Frañsez hag ar c’hourtin tost).

Rummet eo bet an hollad evel monumant istorel, nemet pemp tra, zo enskrivet evel monumant istorel (kourtin ha tachad tost e-tal an nor Bostern, tour an Harod ha kourtin, bastion Gregenig, tour Sant-Frañsez ha kourtin, dor an Itron-Varia ha kourtin).

 

Ar glad trevourel 

Savadurioù foran

Ar c’hoc’hu (dor-dal ha teir dor – Ensk. MI : 1929)

An ti-kêr (Ensk. MI : 1992)

Ar prefeti (talioù ha toennoù - Ensk. MI : 1975)

 

Tier o frammoù koad

Etre 1929 ha 1943, 20 a dier o frammoù koad a Wened zo bet enskrivet àr roll ouzhpenn ar monumantoù istorel. Tammoù anezhe, an taloù hag an toennoù, zo gwarezet .

Tier niv. 17, 19, 21, 23, 25, 27, 29, 31, straed Sant-Gwenael

Ti niv. 32 straed ar Chalonied ha 2 straed Emile Burgault

Ti niv. 3 straed ar Chalonied

Tier niv. 1, 2 (talioù hepken), 5, plasenn Herri IV

Ti niv. 10 straed Sant-Salaun

Ti niv. 23 straed ar C’hoc’hu

Ti e korn ar straed Noe ha straed ar Gwenvidig P.R. Rog

Ti niv. 17 plasenn Valencia (tal hepken)

Tier niv. 1 straed Thiers ha niv. 2 straed an Drezenn

Ti niv. 2 straed ar Porzh

 

Ostelioù prevez

Kastell-Gailhard , straed Noe (Rum. MI : 1913)

Ostel de Francheville, plasenn ar Pouezioù (Gwere – Ensk. MI : 1929)

Ostel ha liorzhoù Limur, straed Thiers (Rum. MI : 1993)

Ostel Sant-Jord, plasenn Valencia (tal, toennoù, koadadur an estaj kentañ, diri : Ensk. MI : 1945)

 

A bep seurt

Tour diri an ti, niv. 11 plasenn al Lisoù (Enks. MI :1931)

Savadur Petit Fers, 3 straed Alan Veur (tal, toennoù, ha framm metal – Ensk. MI : 2000)

 

lec’hiennoù rummet

Sant-Padern,

Liorzhoù ar ramparzhioù hag ar Waremm,

Karter ar porzh.

---